CÓ CẦN SƠN LÓT TRƯỚC KHI SƠN MÀU KHÔNG? KHI NÀO CÓ THỂ BỎ QUA?

PHẦN 1: CÓ NHẤT THIẾT PHẢI SƠN LÓT TRƯỚC KHI SƠN MÀU?

Khi sơn một bề mặt mới, nhiều người thường tập trung vào việc chọn màu sơn, độ bóng hay loại sơn hoàn thiện mà ít chú ý đến lớp sơn nằm phía dưới. Vì vậy câu hỏi “có cần sơn lót trước khi sơn màu không?” xuất hiện khá thường xuyên.

Nếu nhìn đơn giản, bỏ qua lớp lót có thể giúp tiết kiệm được một công đoạn, một phần vật tư và thời gian chờ khô. Trong một số trường hợp, điều này thực sự có thể thực hiện được.

Tuy nhiên, không thể áp dụng nguyên tắc “không cần lót” cho mọi bề mặt.

Sơn lót không chỉ giúp bề mặt có màu đồng đều hơn mà còn đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ quan trọng như tăng độ bám, cách ly nền, chống gỉ, hạn chế hút sơn hoặc tạo lớp trung gian giữa vật liệu nền và lớp sơn màu.

Có những bề mặt nếu bỏ lớp lót thì lúc mới sơn vẫn nhìn khá đẹp. Nhưng sau một thời gian sử dụng, lớp sơn có thể xuất hiện những vấn đề như:

bong tróc;
phồng rộp;
loang màu;
lộ vết xử lý bên dưới;
gỉ sét từ trong đi ra;
sơn bám yếu và dễ trầy.

Do đó, để biết có cần sơn lót hay không, điều quan trọng nhất là phải nhìn vào loại bề mặt đang sơn, tình trạng nền và hệ sơn sử dụng.

PHẦN 2: KHI NÀO CẦN SƠN LÓT VÀ KHI NÀO CÓ THỂ BỎ QUA?

1. Sơn lót thực sự có tác dụng gì?

Nói đơn giản, sơn lót chính là lớp trung gian giúp kết nối bề mặt vật liệu với lớp sơn màu phía trên.

Tùy từng loại bề mặt và hệ sơn, lớp lót sẽ có những chức năng khác nhau.

Tăng khả năng bám dính

Một số bề mặt như kim loại, nhựa hoặc lớp sơn cũ có độ bám không cao. Nếu sơn màu trực tiếp, lớp sơn mới có thể bám lúc đầu nhưng dễ bong khi va đập hoặc sau một thời gian sử dụng.

Sơn lót phù hợp sẽ tạo ra bề mặt giúp lớp sơn tiếp theo bám chắc hơn.

Chống gỉ cho kim loại

Đối với sắt thép để trần, lớp lót chống gỉ gần như là một phần rất quan trọng của hệ sơn.

Nếu chỉ phun sơn màu trực tiếp lên kim loại, lớp màu có thể che được bề mặt nhưng không có nghĩa là khả năng chống ăn mòn đã tốt.

Khi hơi ẩm hoặc nước xâm nhập qua những vị trí rất nhỏ, gỉ có thể hình thành từ bên dưới và đẩy lớp sơn phía ngoài bong lên.

Làm đồng đều bề mặt

Sau khi trét matit, xả nhám hoặc sửa chữa cục bộ, trên cùng một chi tiết có thể tồn tại nhiều loại nền khác nhau:

vị trí còn sơn cũ;
vị trí đã xả đến nền;
khu vực có matit;
khu vực vừa sửa chữa.

Nếu sơn màu trực tiếp, khả năng hút sơn của từng khu vực khác nhau có thể khiến màu sắc và độ bóng không đều.

Sơn lót giúp tạo một nền đồng nhất hơn trước khi phủ màu.

Cách ly giữa nền cũ và lớp sơn mới

Một số lớp sơn cũ có thể phản ứng với dung môi của sơn mới. Khi đó có thể xuất hiện hiện tượng nhăn sơn, nổi nền hoặc mất ổn định bề mặt.

Một lớp lót thích hợp có thể đóng vai trò trung gian để hạn chế những vấn đề này.

Vì vậy, sơn lót không đơn giản là “thêm một lớp sơn”, mà là một phần của cả hệ thống xử lý bề mặt.

2. Những trường hợp nên hoặc gần như bắt buộc phải sử dụng sơn lót

Sơn trên kim loại trần

Đây là trường hợp rất nên sử dụng sơn lót.

Sau khi bề mặt sắt thép đã được xử lý sạch dầu mỡ, gỉ sét và bụi bẩn, nên sử dụng loại lót phù hợp trước khi sơn màu.

Tùy yêu cầu công trình có thể sử dụng:

sơn lót chống gỉ;
lót epoxy 2K;
lót chuyên dụng cho kim loại;
các hệ primer theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Đặc biệt với những chi tiết thường xuyên tiếp xúc với nước, độ ẩm hoặc môi trường ngoài trời, không nên vì tiết kiệm một lớp lót mà làm giảm tuổi thọ toàn bộ lớp sơn.

Bề mặt đã trét matit hoặc sửa chữa

Sau khi trét matit và xả nhám, bề mặt thường có độ hút sơn khác với lớp sơn cũ xung quanh.

Nếu phun màu trực tiếp, khu vực trét matit có thể bị hút sơn mạnh hơn, gây:

khác màu;
giảm độ bóng;
lộ vết sửa chữa;
bề mặt không đồng đều.

Trong trường hợp này, một lớp sơn lót hoặc lót 2K phù hợp sẽ giúp làm đầy các vết nhám nhỏ và tạo nền ổn định hơn để sơn màu.

Sơn trên một số loại nhựa

Nhựa là trường hợp cần đặc biệt chú ý bởi không phải loại nhựa nào cũng có khả năng bám sơn giống nhau.

Một số loại nhựa như PP có năng lượng bề mặt thấp, khiến sơn thông thường rất khó bám chắc.

Nếu hệ sơn yêu cầu lót nhựa mà bỏ qua công đoạn này, lớp sơn có thể bong khá dễ khi cào hoặc va chạm.

Trong trường hợp đó cần sử dụng chất tăng bám hoặc sơn lót nhựa chuyên dụng trước khi phủ màu.

Tuy nhiên, hiện nay cũng có những dòng sơn được thiết kế để sơn trực tiếp lên một số loại nhựa nhất định. Khi sử dụng các sản phẩm này cần tuân theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất thay vì mặc định rằng mọi loại nhựa đều phải sử dụng cùng một loại lót.

Sơn lại một bề mặt có tình trạng nền phức tạp

Nếu lớp sơn cũ đã bị bong, nứt, sửa chữa nhiều lần hoặc không xác định được hệ sơn bên dưới, việc phủ màu trực tiếp khá rủi ro.

Lúc này cần xử lý lại nền, loại bỏ những lớp sơn yếu và sử dụng hệ lót phù hợp trước khi sơn màu.

Một lớp màu đẹp sẽ không thể bền nếu lớp nền phía dưới đã mất ổn định.

3. Khi nào có thể bỏ qua sơn lót?

Không phải lúc nào sơn cũng bắt buộc phải có một lớp lót mới.

Có một số trường hợp hoàn toàn có thể sơn màu trực tiếp.

Sơn lại trên lớp sơn cũ còn tốt

Nếu lớp sơn cũ:

còn bám chắc;
không bong tróc;
không bị rỉ bên dưới;
không phản ứng với hệ sơn mới;
bề mặt đã được vệ sinh và chà nhám đúng cách;

thì nhiều trường hợp có thể phủ màu trực tiếp mà không cần phun lại toàn bộ một lớp lót.

Điều quan trọng là phải chà nhám tạo chân bám và làm sạch dầu mỡ, bụi bẩn trước khi sơn.

Sử dụng sản phẩm được thiết kế để sơn trực tiếp

Hiện nay có nhiều loại sơn được thiết kế dạng direct-to-metal, sơn trực tiếp lên nhựa hoặc các sản phẩm tích hợp chức năng lót và phủ.

Trong trường hợp nhà sản xuất công bố rõ rằng sản phẩm có thể sử dụng trực tiếp trên loại vật liệu đang thi công thì có thể bỏ qua lớp lót riêng biệt.

Tuy nhiên, cần đọc kỹ tài liệu kỹ thuật.

“Sơn trực tiếp” không có nghĩa là bề mặt không cần xử lý.

Bề mặt vẫn phải được:

làm sạch;
tẩy dầu mỡ;
xử lý gỉ;
chà nhám nếu cần;
làm sạch bụi trước khi sơn.

Sơn dặm những vị trí rất nhỏ

Đối với những vết trầy nhỏ mà lớp nền hoặc lớp lót cũ vẫn còn nguyên, người dùng có thể dặm trực tiếp màu lên khu vực cần sửa.

Nhưng nếu vết trầy đã sâu đến kim loại hoặc nền nhựa cần tăng bám, phương án xử lý sẽ khác.

Vì vậy, việc có cần lót hay không phải dựa vào độ sâu của vùng hư hỏng.

4. Đừng quyết định bỏ lớp lót chỉ để tiết kiệm thời gian

Một lỗi khá phổ biến khi sơn là thấy lớp lót không tạo ra vẻ đẹp trực tiếp nên cho rằng đây là công đoạn có thể cắt giảm.

Thực tế, phần lớn độ bền của lớp sơn lại phụ thuộc rất nhiều vào khâu chuẩn bị bề mặt.

Một quy trình sơn cơ bản thường gồm:

Xử lý bề mặt → xử lý khuyết điểm → sơn lót phù hợp → xả nhám → sơn màu → sơn bóng nếu hệ sơn yêu cầu.

Tùy vật liệu và sản phẩm, một số bước có thể thay đổi.

Nếu sản phẩm cho phép sơn trực tiếp thì việc bỏ lớp lót có thể hoàn toàn đúng kỹ thuật.

Nhưng nếu bề mặt cần lót mà cố tình bỏ qua để thi công nhanh hơn, khoản chi phí tiết kiệm được ban đầu thường không đáng kể so với công sức phải làm lại khi sơn bong tróc.

Một nguyên tắc đơn giản có thể áp dụng là:

Không hỏi “có thể bỏ lớp lót không?” trước tiên, mà hãy hỏi “bề mặt này và loại sơn này có cần lớp lót để đảm bảo độ bám, chống gỉ hoặc ổn định nền hay không?”.

Khi trả lời được câu hỏi đó, việc lựa chọn sẽ chính xác hơn rất nhiều.

PHẦN 3: KẾT LUẬN – CÓ CẦN SƠN LÓT TRƯỚC KHI SƠN MÀU?

Câu trả lời là: tùy bề mặt và hệ sơn sử dụng.

Sơn lót đặc biệt quan trọng khi làm việc với kim loại trần, bề mặt vừa trét matit, một số loại nhựa khó bám hoặc những bề mặt cũ có tình trạng không ổn định.

Ngược lại, có thể bỏ qua lớp lót trong một số trường hợp như lớp sơn cũ vẫn còn tốt, chỉ cần chà nhám để sơn lại hoặc đang sử dụng sản phẩm được nhà sản xuất thiết kế để sơn trực tiếp lên vật liệu.

Có thể nhớ nhanh như sau:

Kim loại trần: nên sử dụng lót chống gỉ phù hợp.
Bề mặt vừa trét matit: nên có lớp lót trước khi lên màu.
Nhựa PP hoặc nhựa khó bám: thường cần chất tăng bám/lót nhựa nếu hệ sơn yêu cầu.
Sơn cũ còn tốt: có thể chà nhám rồi phủ màu trong nhiều trường hợp.
Sơn chuyên dụng direct-to-surface: có thể không cần lớp lót riêng nếu nhà sản xuất cho phép.
Nền bong tróc hoặc xuống cấp: phải xử lý nền trước, không nên phủ màu trực tiếp.

Cuối cùng, lớp sơn màu đẹp chỉ là phần chúng ta nhìn thấy. Muốn lớp sơn đẹp lâu thì phần chuẩn bị nền và lựa chọn đúng sơn lót mới là yếu tố không nên xem nhẹ.

SẢN PHẨM VẬT TƯ NGÀNH SƠN TẠI KHẢ MINH

Công Ty TNHH TM Khả Minh hiện phân phối nhiều dòng sản phẩm và vật tư phục vụ ngành sơn, sửa chữa ô tô – xe máy, cơ khí, đồ gỗ và các nhu cầu DIY như:

sơn lót và sơn chống gỉ;
sơn lót nhựa;
sơn màu, sơn 1K và 2K;
matit 1K, matit 2K;
sơn bóng 2K;
giấy nhám và dụng cụ chà nhám;
băng keo, nilon che sơn;
dung dịch tẩy sơn và nhiều loại vật tư hỗ trợ thi công khác.

Nếu chưa biết bề mặt mình đang làm có cần sơn lót hay nên sử dụng hệ sơn nào, có thể trao đổi trước về vật liệu và nhu cầu thực tế để lựa chọn sản phẩm phù hợp, tránh mua dư hoặc dùng sai hệ.

Công Ty TNHH TM Khả Minh – Vật Tư Ngành Sơn
ZALO: 034 9928 109