Sơn Bị Chảy, Đọng Giọt Phải Xử Lý Thế Nào? Cách Khắc Phục Hiệu Quả

PHẦN 1: SƠN BỊ CHẢY, ĐỌNG GIỌT – LỖI NHỎ NHƯNG CÓ THỂ LÀM HỎNG CẢ BỀ MẶT

Trong quá trình phun sơn, đặc biệt với những bề mặt dựng đứng như cửa, tủ, thùng loa, chi tiết ô tô, xe máy hay các sản phẩm kim loại, tình trạng sơn bị chảy thành dòng hoặc đọng thành giọt là lỗi khá thường gặp.

Lúc mới phun, bề mặt có thể nhìn rất bóng và đẹp. Nhưng chỉ vài phút sau, chúng ta bắt đầu thấy một vùng sơn dày dần lên, sau đó kéo xuống thành đường, tạo thành giọt hoặc những vệt giống như nước mắt.

Đây chính là hiện tượng thường được gọi là sơn bị chảy, chảy màng hoặc đọng giọt.

Lỗi này không chỉ làm bề mặt mất thẩm mỹ mà còn khiến lớp sơn không đồng đều. Chỗ quá dày có thể lâu khô, dễ nhăn hoặc mềm bên trong, trong khi những vị trí khác lại có độ dày bình thường.

Một sai lầm khá phổ biến khi thấy sơn vừa chảy là lập tức lấy khăn lau, dùng cọ quét lại hoặc tiếp tục phun thêm với hy vọng làm cho lớp sơn đều hơn. Trong nhiều trường hợp, cách làm này lại khiến vùng lỗi lan rộng và khó sửa hơn.

Muốn xử lý đúng, trước tiên cần hiểu tại sao sơn lại chảy và xác định lớp sơn hiện tại đã khô tới mức nào.

PHẦN 2: NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH XỬ LÝ SƠN BỊ CHẢY, ĐỌNG GIỌT

1. Vì sao phun sơn lại bị chảy hoặc đọng thành giọt?

Về bản chất, sơn bị chảy xảy ra khi lượng sơn ướt nằm trên bề mặt quá nhiều so với khả năng giữ và bay hơi của màng sơn.

Khi đó, dưới tác động của trọng lực, lớp sơn chưa kịp ổn định sẽ từ từ trượt xuống dưới.

Có một số nguyên nhân rất thường gặp.

Phun quá dày trong một lượt

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất.

Nhiều người muốn bề mặt nhanh bóng hoặc nhanh phủ kín nên cố gắng phun thật ướt trong một lần. Khi lượng sơn vượt quá mức bề mặt có thể giữ được, sơn bắt đầu dồn lại và chảy xuống.

Đặc biệt khi phun sơn bóng hoặc bóng 2K, người mới thường có tâm lý:

“Phun thêm một chút nữa cho bóng đẹp.”

Nhưng chỉ cần thêm một lượt hơi quá tay, bề mặt đang đẹp có thể lập tức xuất hiện vệt chảy.

Nguyên tắc nên nhớ là:

Thà phun nhiều lớp vừa phải còn hơn cố phủ thật dày trong một lớp.

Súng phun để quá gần bề mặt

Nếu bình thường khoảng cách phun phù hợp vào khoảng 15–25 cm tùy loại súng, loại sơn và áp suất sử dụng, nhưng người phun đưa súng quá gần, lượng sơn tập trung vào một khu vực nhỏ sẽ tăng lên rất nhanh.

Khi đó, dù tốc độ di chuyển của tay không thay đổi, bề mặt vẫn có thể bị quá ướt và chảy.

Khoảng cách súng cũng nên được giữ tương đối ổn định trong suốt đường phun. Không nên lúc gần, lúc xa.

Di chuyển súng quá chậm hoặc dừng lại giữa đường phun

Một lỗi khác là khi đang phun, tay di chuyển quá chậm tại một khu vực.

Ví dụ ở cạnh cửa, góc sản phẩm hoặc điểm đổi hướng, người phun thường vô tình dừng tay trong khoảng thời gian rất ngắn.

Chỉ một khoảnh khắc như vậy cũng có thể khiến lượng sơn tại vị trí đó nhiều hơn xung quanh và tạo thành giọt chảy.

Khi phun nên giữ chuyển động tay liên tục. Việc bóp và nhả cò súng nên phối hợp với chuyển động của tay thay vì đứng yên rồi mới bóp cò.

Sơn pha quá loãng hoặc sử dụng dung môi không phù hợp

Sơn quá loãng sẽ có độ nhớt thấp, khả năng bám giữ trên bề mặt dựng đứng kém hơn.

Điều này đặc biệt dễ xảy ra khi người sử dụng tự tăng lượng dung môi với suy nghĩ rằng:

“Pha loãng một chút sẽ dễ phun và mặt sơn mịn hơn.”

Thực tế, pha quá nhiều dung môi có thể khiến sơn dễ chảy, giảm độ phủ và làm thay đổi quá trình khô của màng sơn.

Đối với sơn 2K, ngoài tỷ lệ giữa sơn và chất đóng rắn, lượng dung môi pha thêm cũng cần tuân theo hướng dẫn của từng hệ sản phẩm.

Không nên áp dụng một tỷ lệ pha cố định cho tất cả các loại sơn.

2. Sơn vừa mới phun và bắt đầu chảy thì nên làm gì?

Đây là thời điểm nhiều người dễ xử lý sai nhất.

Khi nhìn thấy một giọt sơn đang chảy, phản xạ tự nhiên là muốn lau ngay. Tuy nhiên, không nên lấy khăn lau trực tiếp lên vùng sơn đang ướt.

Việc lau có thể kéo luôn lớp sơn xung quanh, tạo vết lõm, vết nhăn hoặc làm bề mặt bị lem lớn hơn.

Nếu vệt chảy rất nhẹ và lớp sơn vẫn đang tự cân bằng, tốt nhất nên ngừng phun tại khu vực đó và quan sát.

Không tiếp tục bồi thêm sơn.

Nếu lớp sơn đã hình thành một dòng chảy rõ ràng thì giải pháp an toàn hơn thường là:

để lớp sơn khô hoàn toàn rồi mới tiến hành xử lý.

Đặc biệt với sơn 2K hoặc lớp bóng 2K, không nên cố sửa khi lớp sơn đang ở trạng thái nửa khô nửa ướt.

Bởi lúc này bề mặt bên ngoài có thể đã bắt đầu se lại nhưng bên trong vẫn mềm. Chạm hoặc chà vào quá sớm rất dễ làm màng sơn bị kéo, nhăn hoặc bong từng mảng.

Thời gian chờ khô phụ thuộc vào:

• Loại sơn.
• Tỷ lệ pha.
• Chất đóng rắn.
• Nhiệt độ môi trường.
• Độ dày lớp sơn.
• Điều kiện thông gió.

Vì vậy, hãy ưu tiên thời gian khô được nhà sản xuất khuyến nghị thay vì chỉ nhìn bề mặt thấy khô rồi xử lý ngay.

3. Cách xử lý lớp sơn đã khô nhưng bị chảy, đọng giọt

Đây là phương pháp thực tế và an toàn hơn đối với phần lớn trường hợp.

Bước 1: Đợi lớp sơn khô đủ

Không nên nóng vội.

Nếu phần sơn chảy vẫn còn mềm, khi chà nhám giấy nhám sẽ nhanh chóng bị bết và có thể kéo cả lớp sơn lên.

Chỉ tiến hành sửa khi lớp sơn đã đủ cứng để chà.

Bước 2: Làm phẳng phần sơn bị chảy

Với những giọt sơn nhỏ, có thể dùng giấy nhám nước để từ từ làm phẳng phần nhô lên.

Tùy mức độ lỗi và loại lớp phủ, có thể bắt đầu khoảng P1000–P1500 đối với vùng chảy tương đối rõ, sau đó chuyển dần sang:

P2000 → P2500 → P3000.

Không nhất thiết lúc nào cũng phải bắt đầu bằng nhám thô.

Nếu vệt chảy rất nhẹ, có thể bắt đầu từ nhám mịn hơn để hạn chế việc làm mất quá nhiều lớp sơn xung quanh.

Khi chà cần tập trung vào phần nhô cao trước, tránh chà lan quá rộng.

Một mẹo thực tế là thường xuyên lau sạch nước và quan sát ngang theo ánh sáng. Khi phần gồ gần bằng với bề mặt xung quanh thì nên chuyển sang nhám mịn hơn.

Nếu chà quá lâu ở một vị trí, đặc biệt trên cạnh hoặc góc, rất dễ chà thủng lớp bóng hoặc lớp màu.

Bước 3: Đánh bóng lại bề mặt

Sau khi xử lý bằng nhám mịn, bề mặt thường xuất hiện vùng mờ do vết nhám.

Nếu bên dưới vẫn còn đủ lớp bóng, có thể sử dụng xi đánh bóng và phớt phù hợp để phục hồi lại độ bóng.

Quy trình thường là:

Chà phẳng vết chảy → nhám mịn dần → đánh bóng → kiểm tra bề mặt dưới ánh sáng.

Nếu xử lý đúng, những vết chảy nhẹ trên lớp bóng có thể được cải thiện rất đáng kể mà không cần sơn lại toàn bộ sản phẩm.

Trường hợp đã chà thủng lớp màu thì sao?

Nếu trong quá trình xử lý đã chà xuyên qua lớp bóng và ảnh hưởng tới lớp màu bên dưới, chỉ đánh bóng sẽ không thể phục hồi được.

Lúc này cần xử lý lại khu vực lỗi, làm sạch, phun lại màu nếu cần và sau đó phủ bóng trở lại.

Với những vệt chảy quá lớn hoặc màng sơn đã bị nhăn, tụ thành cục dày, đôi khi việc cố cứu lớp sơn cũ mất nhiều thời gian hơn so với chà phẳng và sơn lại khu vực đó.

4. Làm thế nào để lần sau phun sơn không bị chảy?

Xử lý được vết chảy là một chuyện, nhưng quan trọng hơn là hạn chế để lỗi này lặp lại.

Có vài nguyên tắc rất đơn giản nhưng hiệu quả.

Pha sơn đúng tỷ lệ

Không tự ý cho nhiều dung môi chỉ để sơn loãng và dễ phun.

Với sơn 2K, cần đặc biệt lưu ý tỷ lệ giữa:

Sơn + chất đóng rắn + dung môi pha loãng nếu hệ sơn yêu cầu.

Mỗi sản phẩm có thể có tỷ lệ khác nhau, do đó nên đọc kỹ hướng dẫn trên bao bì hoặc tài liệu kỹ thuật.

Điều chỉnh súng trước khi phun lên sản phẩm

Trước khi phun trực tiếp lên sản phẩm, nên thử súng trên giấy, tấm bìa hoặc một bề mặt mẫu.

Kiểm tra:

• Lượng sơn ra.
• Độ xòe của tia phun.
• Áp suất khí.
• Hạt sơn.
• Tốc độ di chuyển tay.

Nếu súng đang ra quá nhiều sơn mà vẫn phun trực tiếp lên sản phẩm thì nguy cơ chảy rất cao.

Không cố làm bóng bằng một lượt sơn quá dày

Đây là lỗi rất hay gặp khi phun lớp bóng.

Muốn mặt bóng đẹp không có nghĩa là phải làm cho bề mặt “ướt sũng”.

Hãy phun lớp sơn đủ ướt để màng sơn tự căng nhưng không vượt quá khả năng giữ của bề mặt.

Giữa các lớp cần có khoảng thời gian chờ thích hợp để dung môi thoát bớt trước khi phủ lớp kế tiếp.

Nếu lớp trước vẫn còn quá ướt mà tiếp tục phủ thêm, tổng lượng sơn tích tụ sẽ tăng nhanh và rất dễ chảy.

Chú ý đặc biệt ở cạnh, góc và bề mặt dựng đứng

Các khu vực như cạnh cửa, hốc, góc hoặc mép sản phẩm thường nhận lượng sơn nhiều hơn do các đường phun bị chồng lên nhau.

Vì vậy khi đến những vị trí này, cần kiểm soát lượng sơn tốt hơn.

Một bề mặt nằm ngang có thể chịu được lớp sơn ướt tương đối tốt, nhưng cùng lượng sơn đó khi phun lên bề mặt dựng đứng lại có thể chảy xuống ngay.

Kỹ thuật phun cần thay đổi theo hình dạng của sản phẩm chứ không nên giữ một cách phun cho mọi vị trí.

PHẦN 3: KẾT LUẬN – SƠN BỊ CHẢY KHÔNG KHÓ SỬA NẾU XỬ LÝ ĐÚNG THỜI ĐIỂM

Sơn bị chảy hoặc đọng giọt chủ yếu xuất phát từ việc lượng sơn trên bề mặt quá nhiều, thường liên quan đến phun quá dày, đưa súng quá gần, di chuyển tay quá chậm, pha sơn quá loãng hoặc không chờ đủ thời gian giữa các lớp.

Nếu vừa phát hiện sơn đang chảy, không nên vội lấy khăn lau hoặc tiếp tục phun thêm.

Trong phần lớn trường hợp, cách an toàn hơn là đợi lớp sơn khô hoàn toàn, sau đó chà phẳng phần bị chảy bằng giấy nhám phù hợp, tăng dần độ mịn và đánh bóng lại nếu lớp sơn cho phép.

Có thể ghi nhớ nhanh quy trình:

Sơn chảy → ngừng phun → để khô → chà phẳng → nhám mịn → đánh bóng hoặc sơn lại nếu cần.

Để hạn chế tình trạng này trong những lần sau, hãy chú ý 5 yếu tố:

Pha đúng tỷ lệ – chỉnh súng đúng – giữ khoảng cách – di chuyển tay đều – không phun quá dày.

Đối với người mới tập sơn, việc xuất hiện một vài vệt chảy là điều khá phổ biến. Sau vài lần thực hành, khi quen với độ ướt của màng sơn, tốc độ tay và lượng sơn của súng, việc kiểm soát bề mặt sẽ dễ dàng hơn rất nhiều.

 

Vật tư ngành sơn – Công Ty TNHH TM Khả Minh

Việc có được bề mặt sơn đẹp không chỉ phụ thuộc vào kỹ thuật mà còn liên quan trực tiếp đến việc lựa chọn đúng hệ sơn và vật tư sử dụng trong từng công đoạn.

Công Ty TNHH TM Khả Minh hiện cung cấp các sản phẩm và vật tư phục vụ ngành sơn, phù hợp cho nhu cầu sửa chữa, hoàn thiện bề mặt và thi công thực tế.

Nếu chưa biết nên lựa chọn loại sơn, vật tư hoặc sản phẩm hỗ trợ nào phù hợp với bề mặt đang làm, khách hàng có thể liên hệ để được tư vấn trước khi sử dụng.

Công Ty TNHH TM Khả Minh
ZALO: 034 9928 109

Lựa chọn đúng sản phẩm, pha đúng tỷ lệ và thi công đúng kỹ thuật sẽ giúp hạn chế đáng kể các lỗi thường gặp như sơn bị chảy, đọng giọt, da cam, rỗ mặt hoặc bong tróc, đồng thời tiết kiệm thời gian sửa chữa và chi phí thi công.